Siedemdziesiąt lat historii to nie tylko okazja do wspominania wydarzeń, osób i ważnych momentów. To przede wszystkim czas wdzięczności za dobro, które dokonało się w życiu tysięcy ludzi, oraz spojrzenia w przyszłość. Jubileusz Międzynarodowego Centrum Ewangelizacji Marianum w Carlsbergu stał się właśnie takim spotkaniem przeszłości z teraźniejszością – pełnym modlitwy, świadectw i pytań o dalszą misję tego wyjątkowego miejsca.

W uroczystościach uczestniczyli Polacy mieszkający w Niemczech i innych krajach, osoby związane z Ruchem Światło-Życie, członkowie Diakonii oraz ci, którzy przez lata doświadczyli duchowego znaczenia Carlsbergu. Centralnym wydarzeniem była uroczysta Eucharystia pod przewodnictwem bp. Roberta Chrząszcza.

Od domu dla sierot do centrum ewangelizacji

Historia Marianum rozpoczęła się w 1956 roku. Ośrodek został powołany do życia z inicjatywy żołnierzy Polskich Oddziałów Wartowniczych. Jego pierwszym zadaniem była pomoc polskim sierotom – dzieciom, które po doświadczeniach II wojny światowej znalazły się poza ojczyzną.

Z czasem charakter tego miejsca zaczął się zmieniać. Carlsberg coraz mocniej stawał się przestrzenią spotkania, formacji chrześcijańskiej i troski o duchową tożsamość Polaków żyjących poza krajem. Historia Marianum zaczęła splatać się z historią polskiej emigracji oraz dziejami Ruchu Światło-Życie.

W liście odczytanym podczas jubileuszowych uroczystości Prezydent RP Karol Nawrocki określił Marianum jako „trwały pomnik polskiej wiary, patriotyzmu i solidarności”. To określenie dobrze oddaje znaczenie ośrodka, który przez siedem dekad był dla wielu osób nie tylko miejscem pobytu czy spotkania, ale także duchowym domem.

Maryja – Matka obecna pośród swoich dzieci

Szczególnym rysem jubileuszu była obecność Maryi. Od początku istnienia ośrodek powierzony jest opiece Jasnogórskiej Królowej Polski. Po 70 latach zawierzenie to zostało ponowione.

Podczas Eucharystii bp Robert Chrząszcz, Delegat KEP ds. Duszpasterstwa Emigracji Polskiej nawiązał w homilii do ewangelicznej sceny wesela w Kanie Galilejskiej. To właśnie tam, pośród zwyczajnego ludzkiego wydarzenia, Ewangelia odnotowuje obecność Maryi: „Była tam Matka Jezusa”.

Te słowa stały się kluczem do odczytania historii Marianum

Biskup wskazał, że dla Polaków żyjących na emigracji Maryja Częstochowska przez pokolenia była kimś więcej niż tylko znakiem religijnej tradycji. Jej obecność przypominała o domu, ojczyźnie i wierze, która pozwalała zachować tożsamość nawet wtedy, gdy człowiek znajdował się tysiące kilometrów od Polski.

Maryja jest tą, która – jak w Kanie – dostrzega ludzkie potrzeby. Widzi to, czego człowiek często jeszcze nie potrafi nazwać. W doświadczeniu emigracji mogła więc być szczególną Matką: bliską, rozumiejącą i wskazującą na Chrystusa.

W tym kontekście bp Chrząszcz przywołał również historię polskich osadników w argentyńskiej Wandzie. Przybywając do nowej ojczyzny, zabrali ze sobą wizerunek Czarnej Madonny. Był to wymowny znak tego, że człowiek może opuścić swój kraj, ale nie musi opuszczać swojej wiary.

Podobne znaczenie przez dziesięciolecia miało Marianum

„Kim On jest dla mnie dzisiaj?”

W niedzielę na zakończenie Jubileuszu, Eucharystia i wygłoszone Słowo było czymś więcej niż wspomnieniem przeszłości. W centrum homilii znalazło się pytanie Jezusa skierowane do uczniów: „A wy za kogo Mnie uważacie?”

Kaznodzieja zwrócił uwagę, że chrześcijaństwo nie może ograniczać się do wiedzy o Jezusie. Można znać Ewangelię, modlitwy, przykazania i historię Kościoła, a jednocześnie nie odpowiedzieć osobiście na najważniejsze pytanie: kim Jezus jest dla mnie?

To pytanie szczególnie mocno wybrzmiało w miejscu, które przez 70 lat miało służyć ewangelizacji.

Jubileusz stał się więc okazją do rachunku sumienia nie tylko z tego, co zostało dokonane, ale również z tego, co dzieje się dzisiaj. Historia Marianum jest ważna, ale nie może zastąpić żywej relacji z Chrystusem.

Jak przypomniał kaznodzieja, Pan Bóg nie buduje swojego Kościoła wyłącznie z ludzi idealnych. Posługuje się ludźmi, którzy – mimo swoich słabości, pytań i wątpliwości – pozwalają Mu się prowadzić.

Ta prawda była szczególnie widoczna w życiu św. Piotra, do którego również nawiązywała Ewangelia. Jego historia pokazuje, że wiara nie oznacza braku trudności, ale wierność Chrystusowi również wtedy, gdy pojawiają się pytania i doświadczenia.

Carlsberg i dziedzictwo ks. Franciszka Blachnickiego

Nie sposób mówić o historii Marianum bez wspomnienia sługi Bożego ks. Franciszka Blachnickiego. Jego obecność w Carlsbergu nadała temu miejscu szczególny wymiar.

Po wprowadzeniu w Polsce stanu wojennego Carlsberg stał się dla ks. Blachnickiego bezpiecznym miejscem pobytu, a jednocześnie przestrzenią intensywnej działalności ewangelizacyjnej i społecznej.

To stąd rozwijały się inicjatywy związane z ideą wyzwolenia człowieka z różnych form zniewolenia. Ważnym dziełem była Chrześcijańska Służba Wyzwolenia Narodów. W centrum myślenia ks. Blachnickiego znajdowała się prawda, że człowiek może być naprawdę wolny tylko wtedy, gdy swoje życie powierzy Chrystusowi.

Carlsberg stał się miejscem, gdzie ta idea była nie tylko głoszona, ale również przeżywana.

Podczas jubileuszowych uroczystości nie zabrakło świadectw osób, które spotkały ks. Blachnickiego lub doświadczyły formacji w Marianum. Ich wspomnienia pokazały, że historia ośrodka nie jest zamkniętym rozdziałem.

Dla wielu osób Carlsberg był miejscem przełomowych decyzji, odkrywania powołania, umacniania wiary i odbudowy relacji. Dla kolejnych pokoleń stawał się przestrzenią, w której można było zatrzymać się, słuchać Boga i uczyć się odpowiedzialnego życia Ewangelią.

Podczas jubileuszu mocno wybrzmiało również wezwanie, aby nie patrzeć na Marianum wyłącznie przez pryzmat historii.

Marianum nie może stać się muzeum wspomnień ani pomnikiem dawnej świetności.

Dzisiejsza emigracja wygląda przecież zupełnie inaczej niż ta sprzed kilkudziesięciu lat. Polska jest łatwo dostępna, można w krótkim czasie odwiedzić rodzinę, a dzięki nowoczesnym technologiom kontakt z bliskimi jest możliwy niemal każdego dnia.

Nie oznacza to jednak, że współczesny człowiek nie potrzebuje duchowego domu.

Młodzi ludzie żyjący poza ojczyzną zmagają się z innymi problemami: poczuciem zagubienia, samotnością, nadmiarem informacji, brakiem trwałych punktów odniesienia czy trudnością w podejmowaniu decyzji dotyczących przyszłości.

W świecie, w którym człowiek jest niemal nieustannie bombardowany różnymi głosami, potrzebne są miejsca, gdzie można się zatrzymać, wyciszyć i usłyszeć głos Boga.

Taką przestrzenią może nadal być Marianum.

„Klucz do ludzkich serc”

W homilii padło również określenie, które szczególnie mocno odnosi się do siedemdziesięciu lat historii ośrodka. Marianum zostało ukazane jako miejsce, które otworzyło wiele ludzkich serc dla Boga.

Można powiedzieć, że przez kolejne dekady Carlsberg był swoistym „kluczem” – otwierającym drzwi do wiary, wspólnoty i osobistego spotkania z Chrystusem.

Ale klucz może również zamykać. W duchowym sensie oznacza to decyzję o odrzuceniu tego, co prowadzi człowieka do zła i zniewolenia.

Właśnie w tym znajduje się jedno z najważniejszych dziedzictw ks. Blachnickiego: chrześcijańska wolność nie jest swobodą robienia wszystkiego, czego człowiek zapragnie. Jest zdolnością do wybierania dobra i życia w prawdzie.

Zawierzenie przyszłości

Zwieńczeniem jubileuszowych uroczystości był ponowny Akt Oddania Marianum Jasnogórskiej Królowej Polski.

Był to moment szczególny – po siedmiu dekadach działalności ośrodek po raz kolejny został powierzony Maryi. Modlitwa była jednocześnie podziękowaniem za minione lata i prośbą o błogosławieństwo na przyszłość.

Wspólnota zgromadzona w Carlsbergu modliła się także za planowane prace remontowe oraz o to, aby Marianum nadal mogło służyć ewangelizacji i formacji kolejnych pokoleń.

Zawierzenie Maryi nabrało więc bardzo konkretnego wymiaru. Nie chodziło jedynie o zachowanie tego, co już istnieje, ale o odważne otwarcie na to, co dopiero ma nadejść.

Dobre wino jeszcze przed nami

W Kanie Galilejskiej starosta weselny, zdziwiony jakością wina, powiedział: „Ty zachowałeś dobre wino aż do tej pory”.

Słowa te stały się podczas jubileuszu symbolem nadziei.

70 lat Marianum to ogromny skarb historii, ale nie jest to historia zakończona. Najważniejsze pytanie brzmi dziś nie tylko: co wydarzyło się w Carlsbergu przez minione siedem dekad? Trzeba również zapytać: co Bóg chce uczynić tutaj teraz i w przyszłości?

Jubileusz pokazał, że Marianum wciąż ma swoje miejsce w Kościele i w życiu Polaków żyjących poza ojczyzną. Jego misja pozostaje aktualna, choć zmieniają się czasy i wyzwania.

Potrzebujemy miejsc, w których człowiek może spotkać Chrystusa. Potrzebujemy wspólnot, które uczą odpowiedzialności za wiarę. Potrzebujemy przestrzeni, gdzie młodzi mogą zadawać najważniejsze pytania i szukać na nie odpowiedzi.

A przede wszystkim potrzebujemy pamiętać, że centrum chrześcijańskiego życia nie stanowi sama tradycja, nawet najpiękniejsza. W centrum jest żywy Chrystus.

Dlatego po 70 latach pytanie postawione podczas jubileuszowej Eucharystii pozostaje otwarte dla każdego, kto przyjeżdża do Carlsbergu:

Kim On jest dla mnie dzisiaj?

I być może właśnie od odpowiedzi na to pytanie rozpoczyna się kolejny rozdział historii Marianum.

Bo tak jak w Kanie Galilejskiej, tak i tutaj przez wszystkie te lata można było powiedzieć: „Była tam Matka Jezusa”.

Za: EWTN

Czytaj więcej: 

Katolicka Agencja Informacyjna: „Dobre wino” na przyszłość. 70 lat polskiej oazy wolności w Carlsbergu

www.emigracja.episkopat.pl