Uroczystej Mszy Świętej inaugurującej obrady przewodniczył ks. bp Robert Chrząszcz, delegat Konferencji Episkopatu Polski ds. Duszpasterstwa Emigracji Polskiej, który wygłosił również homilię. Szczególny charakter liturgii podkreślało miejsce jej sprawowania – grób św. Jana Pawła II, papieża szczególnie zatroskanego o Polaków żyjących poza granicami Ojczyzny oraz o zachowanie ich tożsamości, wiary i narodowego dziedzictwa.
„Panie, żebym przejrzał” – wezwanie do dostrzegania człowieka i jego historii
Nawiązując do Ewangelii według św. Łukasza (Łk 18,35–43), opowiadającej o uzdrowieniu niewidomego pod Jerychem, bp Robert Chrząszcz zwrócił uwagę na znaczenie duchowego widzenia, wrażliwości i umiejętności dostrzegania drugiego człowieka.
Kaznodzieja podkreślił, że człowiek niewidomy, choć nie widział Jezusa, potrafił rozpoznać w Nim Mesjasza i z wiarą wołać o miłosierdzie. Ta ewangeliczna scena stała się punktem wyjścia do refleksji nad misją osób, które troszczą się o polskie muzea, archiwa i biblioteki działające poza granicami kraju.
Odnosząc się do tematu tegorocznej konferencji, biskup przypomniał, że fotografia potrafi ocalić od zapomnienia twarze, gesty i ważne chwile z życia minionych pokoleń. W zbiorach polskich instytucji emigracyjnych znajdują się świadectwa losów rodzin, żołnierzy, duszpasterzy i emigrantów, którzy mimo oddalenia od Ojczyzny starali się zachować język, tradycję i wiarę.
Jak zaznaczył, za każdym zdjęciem kryje się jednak znacznie więcej niż tylko utrwalony obraz. Są za nim ludzkie historie, tęsknota za domem, samotność, modlitwa i nadzieja. „Zdjęcie zatrzymuje obraz. Wiara pomaga dostrzec sens. Archiwum ocala świadectwo. Miłość pozwala zobaczyć osobę” – mówił bp Chrząszcz.
W homilii wybrzmiało również ważne przypomnienie, że troska o dziedzictwo nie może ograniczać się do przechowywania dokumentów, fotografii i pamiątek. Musi jej towarzyszyć troska o żywych ludzi, szczególnie tych samotnych, cierpiących i potrzebujących wsparcia. Biskup podkreślił, że wielkość wspólnot polonijnych mierzy się także ich zdolnością do zatrzymania się przy drugim człowieku i usłyszenia jego potrzeb.
Dziedzictwo św. Jana Pawła II – pamięć, wiara i odpowiedzialność
Szczególne miejsce w rozważaniach zajęła postać św. Jana Pawła II, przy którego grobie zgromadzili się uczestnicy inauguracji. Biskup przypomniał, że papież potrafił dostrzegać zarówno historię całych narodów, jak i godność pojedynczego człowieka. Polakom żyjącym poza Ojczyzną przypominał, że ich korzenie są darem, ale również zobowiązaniem.
Przywołując słowa św. Jana Pawła II: „Nie lękajcie się! Otwórzcie drzwi Chrystusowi!”, kaznodzieja zachęcił uczestników do pogłębiania wiary i odczytywania na nowo chrześcijańskiego wymiaru swojej misji.
Ważnym przesłaniem homilii było także wezwanie do zachowania pierwotnej miłości, o której przypomina pierwsze czytanie z Apokalipsy. Można bowiem z wielkim zaangażowaniem chronić materialne świadectwa przeszłości, a jednocześnie zapomnieć o wartościach i miłości, które przyświecały minionym pokoleniom.
Na zakończenie bp Robert Chrząszcz zachęcił wszystkich do uczynienia słów niewidomego spod Jerycha osobistą modlitwą: „Panie, żebym przejrzał”. Prosił, aby uczestnicy konferencji potrafili lepiej dostrzegać ludzi, rozpoznawać dobro, chronić prawdę i przekazywać wiarę kolejnym pokoleniom nie jako jedynie pamiątkę po przodkach, ale jako żywe światło na przyszłość.
Fotografia jako świadectwo polskiej obecności na świecie
Sesja Stała Konferencji Muzeów, Archiwów i Bibliotek Polskich na Zachodzie odbywa się w dniach 16–19 listopada 2026 r. Tegoroczne obrady poświęcone są tematowi: „Fotografie w zbiorach polskich instytucji emigracyjnych”.
Spotkanie gromadzi przedstawicieli instytucji, które na co dzień zajmują się gromadzeniem, opracowywaniem, zabezpieczaniem i udostępnianiem świadectw polskiej historii oraz kultury poza granicami kraju.
Konferencja stanowi ważną przestrzeń wymiany wiedzy i doświadczeń, prezentacji zbiorów oraz refleksji nad sposobami ochrony i upowszechniania dziedzictwa polskiej emigracji. Szczególna uwaga poświęcona fotografii pozwala spojrzeć na nią nie tylko jako na materiał archiwalny, ale również jako wyjątkowe źródło wiedzy o losach Polaków, ich codzienności, działalności społecznej, religijnej i patriotycznej.
Inauguracja przy grobie św. Jana Pawła II nadała tegorocznemu spotkaniu szczególny wymiar duchowy. Przypomniała, że zachowywanie pamięci o przeszłości jest nie tylko obowiązkiem wobec historii, lecz także wyrazem odpowiedzialności za przyszłe pokolenia.
Niech dni wspólnych obrad, spotkań i refleksji przyniosą uczestnikom wiele inspiracji, nowych inicjatyw i owocnej współpracy na rzecz ochrony polskiego dziedzictwa narodowego poza granicami Ojczyzny.
Więcej ważnych i ciekawych artykułów na stronie opoka.org.pl →
Podziel się tym materiałem z innymi: